लमजुङ कालिका : जहाँ देशबासीको कल्याणका लागि गरिन्छ पूजा

इ चितवन खबर

October 15, 2026

लमजुङ। बेँसीसहर नगरपालिका–३, गाउँसहरस्थित लमजुङ दरबारको कालिका भगवती मन्दिरमा अहिले नेपालीको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गरिन्छ । 
 
 
समयसँगै पूजाको सङ्कल्प फेरिए पनि पुस्तौँदेखि चल्दै आएको धार्मिक विधि र परम्परा भने निरन्तर छ । मुख्य पुजारी सोमराज बरालका अनुसार घटस्थापनादेखि पूर्णिमासम्म गरिने विशेष पूजामा जनताको कल्याणको कामना गर्दै सङ्कल्प गरिन्छ । 
 
 
“पहिले राजाको भलो होस्, राम्रो होस् भनेर सङ्कल्प गरिन्थ्यो । अहिले देशका जनताको सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै पूजा गर्ने गरिएको छ”, उहाँले भन्नुभयो । यहाँ कालिका भगवतीको आराधनासँगै विभिन्न देवीदेवताको नाम पुकारेर पूजा गर्ने परम्परा छ । 
 
 
महाकाली, महालक्ष्मी, महासरस्वती, ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वर, दश अवतारका देवता, चिरञ्जीवी, पञ्चायन देवता, गोरखनाथ, शिव पञ्चायत र चण्डीदेउरालीलगायत तेत्तीस कोटी देवीदेवताको स्मरण गर्दै पूजा गरिने मुख्य पुजारी बरालले बताउनुभयो । 
 
 
स्थानीय धार्मिक मान्यताअनुसार लमजुङ कालिकालाई जेठी, गोरखा कालिकालाई माइली, उदिपुर कालिकालाई साइँली र बागलुङ कालिकालाई कान्छी मान्ने परम्परा छ । यी चार कालिका मन्दिरलाई दिदीबहिनीका रूपमा जोडेर हेर्ने जनविश्वास रहेको बरालले बताउनुभयो । 
 
 
गाउँसहर कालिका मन्दिर संरक्षण तथा व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष राजेन्द्र बोहोराका अनुसार कालिका भगवती तत्कालीन शाह राजपरिवारकी कुलदेवी हुनुहुन्थ्यो । विसं १५५० मा यशोब्रह्म शाह लमजुङका राजा बनेपछि गाउँसहर दरबारसँगै कालिका मन्दिर स्थापना गरी कुलदेवीका रूपमा पूजा गर्ने परम्परा सुरु भएको मानिन्छ । राजपरिवारको समयदेखि चलिआएको पूजामा अहिले सङ्कल्पको उद्देश्य परिवर्तन भए पनि परम्परागत विधि कायम रहेको उहाँले बताउनुभयो । 
 
 
मन्दिरको पूजा तथा व्यवस्थापनमा २२ जना सुसारेको भूमिका रहन्छ । मन्दिरभित्र प्रवेश गरी देवीको पूजा गर्ने परम्परा बराल, बोहोरा, आले र राना समुदायका पुजारीसँग जोडिएको छ भने अन्य सुसारेले पूजाको तयारी र व्यवस्थापनमा सहयोग गर्छन् । 
 
 
यहाँको दसैँ परम्परामा फूलपाती भित्र्याउने विधि विशेष महत्वको छ । फूलपातीको अघिल्लो दिन षष्ठीमा दरबार परिसरमा विशेष पूजा गरिन्छ । त्यसपछि फूलपाती लिन जाने आठ जना सुसारेको टोली बेँसीसहरस्थित लक्ष्मीनारायण मन्दिर पुग्छ । 
 
 
त्यहाँ पूजा तथा भजनकीर्तन गरेपछि टोली बेँसीसहर नगरपालिका–७ स्थित मस्र्याङ्दी क्याम्पसनजिकैको मस्र्याङ्दी नदी किनारमा जान्छ । त्यहाँ एउटा बोकाको बलि दिइन्छ । त्यसपछि टोली रातभरि त्यहीँ बसेर भजनकीर्तन गर्दै जाग्राम बस्छ । 
 
 
भोलिपल्ट बिहान स्नान गरेपछि टोली फूलपातीका सामग्री सङ्कलन गर्न बेँसीसहर नगरपालिका–८ स्थित फूलबारीतर्फ लाग्छ । फूलबारीबाट आवश्यक फूल तथा पूजासामग्री सङ्कलन गर्दै चण्डीथुम्का पुग्छ । बेलपत्र, अशोकको पात, जयन्ती, आकुरीमाकुरी फूललगायत पूजा सामग्री सङ्कलन गरी फूलपाती तयार गरिन्छ । सङ्कलन गरिएका फूललाई बाटोमा बिसाउन नहुने परम्परा रहेको छ । 
 
 
लमजुङ दरबारबाट दस अवतारको पूजा गरी कलश बोकेका माउलेनी, भजन गाउने भजनिया, मालश्री गाउने समूह तथा नौमती बाजा र निसानसहितको टोली चण्डीथुम्का पुग्छ । त्यहाँ दुवै टोलीको भेट भएपछि पूजा गरी कुपिण्डो र बलि अर्पण गरिन्छ । त्यसपछि मालश्री धुन, भजन र बाजागाजासहित फूलपातीको डोली कालिका मन्दिरमा ल्याएर दसैँघरमा भित्र्याइन्छ । 
 
 
बडादसैँमा यहाँ सरकारी परम्पराअनुसार बोका, सुँगुर र भेडालगायत २७ वटा पशु तथा छवटा राँगाको बलि दिइन्छ । भक्तजनले व्यक्तिगत रूपमा पनि बलि चढाउने भएकाले दसैँमा बलि दिइने पशुको सङ्ख्या ६० सम्म पुग्ने गरेको छ ।
 
 
चैतेदसैँमा भने २७ वटा बलि दिने परम्परा छ । भस्मी प्रशासन कार्यालय लमजुङका प्रमुख ईश्वरकमल श्रेष्ठका अनुसार मन्दिरमा बडादसैँका लागि रु पाँच लाख र चैतेदसैँका लागि रु दुई लाख ७० हजार खर्च हुने गरेको छ । पूजाका लागि छुट्याइने बजेट २०७८ यता बढ्दै आएको छ । यस वर्षको भने हालसम्म रकम निकासा नभएको उहाँको भनाइ छ । 
 
 
देवीदेवताको स्मरण, कालिका मन्दिरलाई दिदीबहिनीका रूपमा जोड्ने धार्मिक मान्यता र फूलपाती भित्र्याउने परम्पराले यस मन्दिरको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक महत्वलाई आज पनि जीवन्त राखेको छ । 


# चितवन खबर

How do you feel after reading this news?

Happy ( ०% )

Sad ( ०% )

Surprised ( ०% )

Excited ( ०% )

Angry ( ०% )

Comments

You May Like

छ मिटर भन्दा कम चौडाइका सडकमा प्रदेशले बजेट नदिने : मुख्यमन्त्री थापा

November 03, 2026

सोलुको फेरुचेमा हेलिकप्टर दुर्घटना : एक विदेशीको मृत्यु, एक जना घाइते

November 03, 2026

पृथ्वी राजमार्ग : मलेखु–मुग्लिङ सडकखण्ड आजपनि बन्द

November 03, 2026

ग्रेस इन्टरनेशनलको २०औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा चितवन नवलपुरका विभिन्न क्षेत्रमा सामाजिक कार्यक्रम हुँदै

November 02, 2026

भूमि प्रशासनसम्बन्धी सेवा एक महिनाभित्र सबै स्थानीय तहबाट हुनेछ : प्रधानमन्त्री

November 02, 2026

पृथ्वी राजमार्ग : आज मलेखु–मुग्लिङ सडकखण्ड चार घण्टा बन्द हुने

November 02, 2026

चितवनमा तीन महिनादेखि ‘ट्रायल’ सेवा बन्द हुँदा सेवाग्राही समस्यामा

October 29, 2026

एनपिएल –३ : आज दुई खेल हुँदै

October 29, 2026

कात्तिक १५ गतेदेखि सुरुङमार्गमा शुल्क लाग्ने

October 29, 2026

गोल्डेन जब सेन्टर देशभर विस्तार, ३२ जिल्लामा एकैपटक शाखा खोल्ने तयारी

October 28, 2026

Recent News

छ मिटर भन्दा कम चौडाइका सडकमा प्रदेशले बजेट नदिने : मुख्यमन्त्री थापा

November 03, 2026

सोलुको फेरुचेमा हेलिकप्टर दुर्घटना : एक विदेशीको मृत्यु, एक जना घाइते

November 03, 2026

पृथ्वी राजमार्ग : मलेखु–मुग्लिङ सडकखण्ड आजपनि बन्द

November 03, 2026

ग्रेस इन्टरनेशनलको २०औँ वार्षिकोत्सवको अवसरमा चितवन नवलपुरका विभिन्न क्षेत्रमा सामाजिक कार्यक्रम हुँदै

November 02, 2026

Trending Now

1.

राजनीति सँगै सामाजिक काममा जुट्दै प्रमिश राई

2.

पुष्पाञ्जली हस्पिटल र ग्रीनल्याण्ड स्कुलबीच उपचारमा २५ प्रतिशत छुट सम्झौता

3.

Problems of Teaching English as a Foreign Language in Nepal.

4.

हाइपोथाइरोइडिज्म (Hypothyrodism ) मा प्रयाेग हुने लेभाेथाइरक्सिनकाे बारेमा महत्त्वपूर्ण जानकारी

5.

शिक्षाविद् तथा सामाजिक अभियन्ता मिलन न्यौपानेलाई एकै पटक तीन अन्तर्राष्ट्रिय सम्मान

6.

सेताे काेट भित्र सेताे साेच राखी राेग र चाेट सँग लड्ने मान्छे : फर्मासिष्ट

7.

व्यवसाय सँगै समाजसेवामा रम्दै अभिषेक ठाकुर

8.

ओम शान्ति एकेडेमीद्वारा अत्याधुनिक ‘ग्रीनफिल्ड एक्टिभिटी सेन्टर’ स्थापना हुँदै

नेपाल र विश्वसँग सम्बन्धित ताजा, विश्वसनीय र अद्यावधिक समाचार तथा जानकारीलाई पाठकमाझ छिटो, निष्पक्ष र प्रभावकारी ढंगले प्रस्तुत गर्दै आएको एक विश्वासिलो सञ्चार माध्यम हो। मोफसलमै चर्चित रंगिन पत्रिकाको पहिचान बनाएको चितवन खबर पत्रिका सँगै सञ्चालनमा रहेको इ चितवन खबर डट कमले राजनीति, समाज, शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, खेलकुद, कला–साहित्य, मनोरञ्जनदेखि स्थानीय जनजीवनका विविध विषयलाई प्राथमिकताका साथ उजागर गर्दै आएको छ।सत्य तथ्यमा आधारित पत्रकारिता, स्थानीय आवाजको प्रवर्द्धन र जनचासोका विषयलाई सशक्त रूपमा उठान गर्ने उद्देश्यका साथ अघि बढिरहेको चितवन खबरले डिजिटल पत्रकारितामार्फत देश–विदेशमा रहेका नेपाली पाठकमाझ आफ्नो अलग पहिचान स्थापित गरेको छ। सूचना, समाचार र विचारको विश्वसनीय स्रोतका रूपमा स्थापित हुँदै गएको चितवन खबर निष्पक्ष, उत्तरदायी र जनमुखी पत्रकारिताप्रति प्रतिबद्ध छ।

सूचना विभाग दर्ता नं: २८०५/०७५/०७९

  • महाप्रबन्धक: हरि कार्की " लक्की "
  • सम्पादक: इन्दिरा पन्त
  • निर्देशक​: राजेश शर्मा आचार्य
  • ब्यबस्थापक: निर्माला बस्याल
  • विज्ञापनका लागि: ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९ +९७७-९८५५०४८४४९ echitwankhabar@gmail.com

सम्पर्क

  • भरतपुर महानगरपालिका- १२, चितवन

  • ०५६-५१६१४०,९८५५०४८४४९

  • chitwankhabar@gmail.com

उपयोगी लिंकहरु

Copyright © 2026, इ चितवन खबर डट कम. All rights reserved.

Powered by Bitmap I.T. Solution Pvt. Ltd. .